2: Cała prawda o sałatce greckiej

Sałatka grecka jest jednym z najbardziej rozpoznawanych dań kuchni greckiej i jedna z najbardziej znanych sałatek na świecie.

W drugim odcinku programu Siostry Barskie o Grecji opowiadamy, skąd się wzięła, jak ją przygotować i jak zjeść.

Wersja tekstowa podcastu jest dostępna na stronie www.siostrybarskieogrecji.pl/2

Zobacz, jak przygotować prawdziwą sałatkę grecką w filmie pod tym linkiem.

Posłuchaj podcastu

Słuchaj też tutaj

Obejrzyj podcast w wersji wideo

Przeczytaj wersję tekstową

Żaneta: Dobry wieczór.

Asia: Kalispera.

Żaneta: Witamy bardzo serdecznie w drugim odcinku programu Siostry Barskie o Grecji. Tu Żaneta i Asia, czyli siostry Barskie. Dzisiejszym tematem będzie sałatka grecka i jej tajemnice. 

Asia: Opowiemy wam o historii powstania sałatki, podamy przepis i powiemy, jak prawidłowo ją zjeść.

Żaneta: Zanim przejdziemy do naszego tematu, dajcie nam znać czy nas widać i słychać i przywitajcie się.

Żaneta: Sałatka grecka jest jednym z najbardziej rozpoznawanych dań kuchni greckiej i jedną z najbardziej znanych sałatek na świecie. Grekom kojarzy się z latem, morzem, tawerną, wakacjami, ale oczywiście spożywa się ją też w mieście czy w domu.

Asia: Sałatkę najchętniej je się latem, bo pomidory wtedy dojrzewają i są najbardziej soczyste. Pomidory w Grecji pojawiły się w XIX wieku, ale dopiero pod koniec tego samego wieku Grecy zaczęli częściej wykorzystywać je w swojej kuchni. Wcześniej pomidory jedli rolnicy, którzy zabierali je wraz z ogórkami, cebulą, serem feta i kawałkiem chleba ze sobą na pole jako obiad. Nie było to danie w formie sałatki, tylko zabierali ze sobą całe warzywa i podczas jedzenia odgryzali po kawałku każdego warzywa i zagryzali chlebem. Były to warzywa łatwo dostępne i bardzo powszechne na wioskach i stanowiły podstawę kuchni wiejskiej. Ostatnio jak opowiedziałam swojemu chłopakowi, który jest Grekiem o temacie naszego nowego odcinka, opowiedział mi taką historię o swojej babci, która wychowała się na wsi. Sera feta nie jadło się u niej w domu, ser ten był jedzony tylko właśnie jako obiad gdy szli do pracy w polu.

Żaneta: W pewnym momencie mieszczanie zapragnęli dodać trochę folkloru do swojej kuchni, więc podpatrzyli, co je ludność wiejska. Wykorzystali te same składniki, pokroili je, polali oliwą i w ten sposób powstała sałatka, która w Grecji nosi nazwę wiejskiej, po grecku horiatiki, a na świecie jest znana jako Greek salad, czyli sałatka grecka.

Asia: Istnieje też inna wersja powstania tej sałatki. Podobno, w latach 60 i 70 XX wieku w tawernach w dzielnicy Plaka w Atenach popularna była sałatka z pomidora i ogórka, na którą była z góry narzucona cena. Chcąc zwiększyć swoje zarobki, właściciele tawern zaczęli dodawać do tej sałatki ser feta i inne warzywa i dzięki temu mogli podwyższyć cenę sałatki. Nazwali ją horiatiki ponieważ przypominała im smaki, które znali ze swojej wioski.

Żaneta: Choć historia sałatki greckiej jest stosunkowo nowa, sałatki ze świeżych warzyw już od starożytności stanowią podstawę kuchni śródziemnomorskiej. Starożytni Grecy tak bardzo lubili sałatki, że jedli je nawet jako deser. Dzisiaj sałatka grecka podawana jest jako przystawka, rzadziej jako główne danie. Podaje się ją na początku, żeby zaspokoić pierwszy głód przed podaniem pozostałych dań. Z jedzeniem sałatki związany jest pewien rytuał, ale o tym opowiemy później.

Z czego składa się prawdziwa sałatka grecka?

Pomidory, ogórek, zielona papryka, czerwona cebula, czarne oliwki, ser feta, oregano i oczywiście oliwa. Pomidory kroimy na duże kawałki, ogórka w grube plastry, paprykę w średniej grubości paski, a cebulę w cienkie krążki. Następnie doprawiamy solą i pieprzem, posypujemy oregano, polewamy oliwą. Na wierzch układamy gruby plaster sera feta. Taka ciekawostka: słowo feta oznacza kromkę chleba, plaster albo kawałek.

Asia: Te składniki to podstawowe składniki sałatki greckiej, takiej jaką spotkamy w całej Grecji, natomiast w niektórych częściach Grecji dodaje się też kapary, polewa octem lub cytryną, a fetę posypuje się słodką papryką w proszku. Pieprz natomiast nie jest głównym składnikiem sałatki, można go dodać do smaku jeśli chcecie. 

A teraz zapraszamy was na krótki filmik gdzie pokazujemy jak szybko i łatwo zrobić prawdziwą sałatkę grecką. 

Link do filmu

Jak widzicie w sałatce greckiej nie występuje zielona sałata czy inne warzywa, jak to często bywa w Polsce, jedynie składniki o których mówiłyśmy wcześniej. I jeszcze jedno: żeby można było mówić o prawdziwej sałatce greckiej to trzeba do niej dodać prawdziwej greckiej fety i dobrej jakości oliwę.

Żaneta: Przejdźmy do tego, jak się je sałatkę. Jak mówiłam wcześniej, sałatkę podaje się na początku jako przystawkę. Sałatkę stawia się na środku stołu, żeby każdy mógł do niej łatwo sięgnąć. Wśród Greków panuje zwyczaj, że sałatkę je się z jednej miski bez nakładania na swój talerz. Turystom może się to wydawać niekulturalne i niehigieniczne, ale taki jest grecki zwyczaj. 

Jest też inny powód, dlaczego nie warto nakładać sałatkę na swój talerz. Ponieważ cały olej, którym została polana sałatka, znajduje się w misce, w której została podana. Olej miesza się z sokiem z pomidorów i przyprawami, tworząc swego rodzaju sos, w którym macza się chleb. Do sałatki podaje się chleb pokrojony na grube plastry. Ten chleb łamie się rękami, a następnie macza w tym oleju, jak widzieliście na filmiku.

Asia: Jeśli chcecie jeść sałatkę zgodnie z zasadami savoir vivre możecie ułamać kawałek chleba, nabić go na widelec i wtedy zamoczyć w oleju. 

Żaneta: Maczanie chleba w oleju jest ważnym punktem jedzenia sałatki greckiej i ma nawet swoją nazwę. Mówi sią na to papara (w języku potocznym) lub bardziej elegancko ladobuki. Tak na marginesie Grecy lubią maczać chleb w każdym sosie czy oleju, który pozostał na talerzu. Obojętnie czy zjedli makaron z sosem czy np. tzatziki, to użyją chleba, żeby zebrać pozostały sos z talerza.

Asia: Turyści zazwyczaj nie znają rytuału maczania chleba w oleju sałatki i może im się to wydać dziwne. Ponadto, często turyści zamawiają sałatkę jako główne danie, czyli każdy zamawia osobną sałatkę dla siebie. 

A teraz taka wskazówka dla turystów-po cenie sałatki możecie poznać, czy dana restauracja lub tawerna jest droga czy nie. Jeśli sałatka grecka kosztuje powyżej 5 euro to znaczy, że jest drogo. W bardzo turystycznych miejscach sałatka zazwyczaj kosztuje ok. 6-7 euro, natomiast w lokalnych tawernach w których jedzą Grecy, koszt sałatki to zazwyczaj do 5 euro.

Żaneta: Na koniec jeszcze dodam taką informację na temat wyrażenia sałatka po grecku w języku polskim. Więc zwrot sałatka po grecku w odniesieniu do sałatki greckiej jest niepoprawny. Można go używać jako nazwy własnej, ale nie jako nazwy tej konkretnej sałatki. Poprawna nazwa to właśnie sałatka grecka.

Asia: To tyle w dzisiejszym odcinku. Dajcie znać w komentarzu czy znaliście te informacje, które wam przekazałyśmy i czy ewentualnie macie jakieś pytania. Kolejny odcinek naszego programu odbędzie się za 2 tygodnie i porozmawiamy o tym jakie miejsca zwiedzić latem wokół Aten.

Żaneta: W najbliższym czasie ten odcinek oraz pierwszy odcinek ukażą się w formie podcastu oraz wpisu na naszych blogach. Tymczasem zapraszamy was na nasze blogi Powiedz to po grecku i Pod Akropolem. Na blogu Powiedz to po grecku ostatnio ukazał się humorystyczny wpis o zabawnych greckich wyrażeniach, więc zapraszam was serdecznie do przeczytania go.

Przyszła pora na pożegnanie. Dziękujemy, że byliście dzisiaj z nami i widzimy się za 2 tygodnie! Dobrego wieczoru i dobrego tygodnia.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *